Categoriearchief: verhaal

Krimpen aan de IJssel: Openbare jurybijeenkomsten

Woningcorporatie QuaWonen werd in het kader van het project Slim & Snel, zie www.slim-en-snel.nl/cases/quawonen/, uitgedaagd tot een onorthodoxe aanpak van een project van 240 jarenzestig-woningen in Krimpen aan de IJssel. De corporatie koos bewust voor een beperkte uitvraag. Deze bestond uit eisen, wensen en zogenaamde ‘delighters’; de extra’s, de verrassende antwoorden op niet gestelde vragen. Via een contactadvertentie en social media nodigde QuaWonen partijen uit zich in te schrijven. Hierna is een informatieve bijeenkomst georganiseerd voor alle geïnteresseerden. Tijdens de bijeenkomst werd stilgestaan bij de voorwaarden voor deelname, het vernieuwende proces en de rol van een procescoach.
Uit alle ingeschreven consortia selecteerde QuaWonen tien partijen die werden uitgenodigd voor een nadere kennismaking. Deze tien hebben vervolgens tijdens een speeddate-sessie een presentatie van zeven minuten gehouden waarin ze hun visie en doelstelling presenteerden. Alles was openbaar, zo ook de jurering. De jury bestond uit vier werknemers van QuaWonen en een vertegenwoordiger van de bewoners. Zij kozen samen op basis van zachte criteria (‘de klik’),drie winnende consortia. De drie consortia hebben vervolgens de tijd gekregen hun plan verder uit te werken en aan te bieden aan QuaWonen.
In deze acht weken van conceptontwikkeling is er tijdens verschillende bijeenkomsten samengewerkt. De selectie van het winnende consortium vond plaats tijdens, nogmaals, een openbare jurering. Op deze dag presenteerden de drie consortia de plannen aan de jury en aan elkaar. De jury bestond uit vertegenwoordigers van QuaWonen, bewoners en de gemeente. Juryleden moesten na alle presentaties gezien te hebben tot een oordeel komen. Daarbij was een zevenkoppig panel van experts aanwezig om de jury bij te staan, variërend van stedenbouwers en energie-experts tot plan-economen. Uiteindelijk moest de raad van commissarissen van QuaWonen akkoord gaan met het winnende concept. Zij zijn gedurende het hele proces goed op de hoogte gehouden en deden vanuit hun verantwoordelijkheid telkens een laatste (financiële) controle..
SCoop (Simpel Coöperatief) is door de jury als winnend consortium gekozen. Zij hadden het meest energiezuinige concept uitgewerkt met een energiebesparing van 68%. Volgens de jury had dat het meest duurzame wooncomfort als gevolg. Maar Scoop kenmerkte zich ook door twee opvallende ‘delighters’;

De bewoners kregen van Scoop de mogelijkheid om iets extra’s gratis te laten doen in hun huis (verwijderen schoorsteen, vergroten toilet, vergrote hoekkeuken, toilet in badkamer, wasmachineaansluiting naar zolder, wasmachine of vaatwasseraansluiting in keuken, openslaande deuren naar tuin, realiseren open keuken of vaste trap naar zolder). Meer opties waren natuurlijk ook mogelijk maar daar stond dan wel een huurverhoging tegenover.
De bewoners konden bovendien tijdens de verbouwing twee weken hun intrek nemen in een ‘hotelwoning’. Dit omdat de houten vloeren in de woningen vervangen moesten worden waardoor de bewoners niet in hun woning konden blijven tijdens de renovatie (10 dagen). Een hotelwoning is een al opgeknapte en geheel ingerichte woning in hun wijk. Bewoners hebben vervolgens samen (onder begeleiding) het uit de woningen gesloopte vloerhout een nieuw leven gegeven door hiervan tuinmeubelen, straatmeubilair, carports en bloembakken en dergelijke te maken.
In april 2013 is de modelwoning opgeleverd. Door de woning te bezoeken, kregen alle bewoners een goed beeld van hun vernieuwde woning. QuaWonen wist samen met SCoop 100% van de bewoners te overtuigen en september 2014 waren alle 240 woningen al opgeleverd.

Heerenveen; bijzonder samenwerkingsverband

Woningen in bewoonde staat in een paar dagen tijd heel energiezuinig krijgen gebeurt de laatste tijd geregeld. Denk onder andere aan de initiatieven van de Stroomversnelling rond het Nul-op-de-Meterconcept. Wat het project aan de Commandeurstraat in Hereenveen van woningcorporatie Accolade echter onderscheidt van deze initiatieven is dat de productontwikkeling geheel in handen was van een consortium van leveranciers en adviseurs. Te weten de leveranciers Kingspan Unidek, Doorwin en Zehnder-J.E. StorkAir en de adviseurs Trecodome, The Source Group en Van Aken Architecten. Deze zes partijen ontwikkelden gezamenlijk, uitgaande van de LEAN-principes voor efficiënt werken, een woningrenovatieconcept waarbij de schil van de woning wordt vervangen. Het product dat de corporatie kreeg aangeboden was vrijwel geheel uitgewerkt. Het moest alleen nog worden aangepast aan de specifieke locatie.
Built4U schetste daartoe samen met de architect het straatbeeld, leverde digitaal een voorlopig driedimensionaal ontwerp aan (BIM) en maakte middels een factsheet het energieverbruik (voor en na renovatie)  inzichtelijk. Ook werd een kostenraming gemaakt voor het volledige project. Vervolgens werden de bewoners betrokken. Zij beslisten mee over het uiterlijk van de woning. Dat gebeurde tijdens de bewonerssessies. Daaruit kwam een digitaal driedimensionaal detailontwerp (BIM) voort, op basis waarvan de vergunningen en ontheffingen werden aangevraagd. In deze fase werden ook alle vragen betreffende financiering beantwoord.
De uitvoering vond plaats binnen vijf dagen waarbij de bewoner in zijn woning kon blijven. Gedurende het proces werd  het effect van de maatregelen gemonitord door een luchtdichtheidstest. Dit  omdat Built4U naast productgarantie ook garantie geeft op de productprestatie.
In het project in Heerenveen werd nauw samengewerkt met een basisschool in dezelfde straat. Binnen een op de renovatie gericht project over energiebesparing maakten de leerlingen tekeningen die groot op de schuttingen werden afgedrukt die ten behoeve van de bouwwerkzaamheden waren geplaatst. Daarnaast werd een themaweek ‘Duurzaamheid en Energie’ georganiseerd waarbij de kinderen spelenderwijs leerden omgaan met energiezuinigheid.

Amsterdam; Omvangrijk participatietraject

het project De Koningsvrouwen van Landlust  in Amsterdam heeft grote historische waarde. Het betreft namelijk de eerste strokenverkaveling voor arbeiderswoningen in Amsterdam. Bij de omvangrijke renovatie van dit project, bijna 75 jaar na oplevering, werden de bewoners intensief betrokken. Het participatietraject  kent 11 onderdelen, variërend van een excursie en monitoring van een proefportiek tot een vrouwenraad en kinderraad. Energiebesparing vormde een belangrijk uitgangspunt  maar vanwege de monumentale status mocht aan de buitenzijde niet worden geïsoleerd. Daarom werd gekozen voor een box-in-box isolatieconcept voorzien van de modernste installatietechnieken.
De betrokkenheid van de bewoners leidde tot onorthodoxe aanpassingen. Zo werd voor plafondverwarming gekozen omdat de bewoners sterke voorkeur hadden voor kleden en vloerbedekking op de  vloeren. Om te voorkomen dat voor elke technische ingreep mensen over de vloer zouden komen kregen de woningen een extra entreeruimte die ook door de corporatie toegankelijk is, met daarin, naast het warmterugwinningssysteem, ook een ruimte om schoenen op te bergen. Een voorziening die door de bewoners erg werd gemist.
Om ook de bewoners te bereiken die weinig de deur uit gaan en niet goed Nederlands spreken zijn kinderen via de buurtschool ingeschakeld.  Samen met de architect maakten zij woningplattegronden in de vorm van maquettes. Ook interviewden zij hun ouders thuis; Wat vindt u van uw huis? Hoe zou u gerenoveerde woning eruit moeten zien? Van deze filmpjes maakten zij een documentaire.
Bij zo’n complex project als dit gaat natuurlijk niet alles goed. Het proces werd dan ook goed gevolgd en geëvalueerd. Een belangrijke les die de corporatie trok uit deze ervaring is dat je niet te stellig moet zijn in het communiceren over de te verwachten besparingen. Een vernieuwde woning leidt immers tot hernieuwd gedrag hetgeen ook het theoretisch vastgestelde nieuwe energieverbruik beïnvloedt.

KUUB: de kracht van een stagiaire

KUUB  is een stichting die zich richt op de particuliere woningeigenaar. Oorspronkelijk richtte KUUB zich alleen op het realiseren van nieuwbouw maar sinds enige tijd is het speelveld uitgebreid naar energierenovatie en herbestemming.  Tessel de Rooij kreeg als stagiaire , met als specialisatie kunstbeleid en –management, de opdracht bewoners op een nieuwe en leuke manier enthousiast te krijgen voor energiebesparing. Zij besloot dit te doen door kunst en cultuur in te zetten. Haar aanpak werd een groot succes. Nu werkt ze als net-afgestudeerde bij KUUB en werkt haar onorthodoxe aanpak verder uit.

Twee voorbeelden illustreren de aanpak van Tessel. Zo maakte ze een online Energiemuseum  voor het energieloket van de gemeente Groningen,energiemuseum. In dit museum toont ze kunstwerken die energie opwekken of verwijzen naar energiebronnen. Tegelijk zet ze schilderijen in om een verhaal over energiebesparing te vertellen.
Het museum is een succes en kreeg een vervolg, onder andere op de Nacht van de Kunst en Wetenschap. Hier werden de prints van kunstwerken uit het energiemuseum en filmpjes over kunstwerken getoond. Bezoekers zagen in eerste instantie een gek voorwerp of bouwwerk en spraken Tessel aan voor uitleg.  Ze hoefde mensen dus niet aan te spreken met haar verhaal over energiebesparing; de mensen kwamen naar haar toe uit nieuwsgierigheid.

In een ander project haakte ze in op de tool ‘energiecheck’ van het energieloket in  Leeuwarden. De check geeft een gemiddeld energieverbruik per postcode. Tessel kalkte met stoepkrijt  het energieverbruik   op de straat van de betreffende postcode. Ook dit lokte nieuwsgierige reacties uit en openingen voor gesprek. Na afloop maakte Tessel een flipagram  van haar ervaringen die veel werd bekeken. Haar aanpak leidde tot een verdriedubbeling van het aantal mensen dat gemiddeld een energiecheck laat doen op een dag. In Leeuwarden initieerde ze ook ‘de zonnedans’ om de zogenaamde energiekaart onder de aandacht te krijgen.

Haar collega’s kijken reikhalzend uit naar nieuwe ideeën van hun  ‘stille held’.

Stripboek in Eindhoven; Offenbachlaan

http://www.ketensamenwerkingwerkt.nl

Woningcorporatie ’thuis ( destijds Domein ) startte in 2013 met groot onderhoud werkzaamheden bij 112 flats aan de Offenbachlaan. In deze flats wonen veelal 1 à 2 persoonshuishoudens met een kleine portemonnee. Er is een grote verscheidenheid aan nationaliteiten. Het merendeel van de bewoners is laag opgeleid. Er is een klein groepje ‘vaste’ bewoners, over het algemeen in de leeftijd boven 55 jaar. De gemiddelde leeftijd van de overige bewoners varieert tussen de 25 en 45 jaar. In 2012 was de mutatiegraad 17%. De groot onderhoud-werkzaamheden bestonden uit een binnenpakket (keuken, badkamer en toilet). De flats hadden een gasaansluiting en de bewoners konden kiezen voor een centrale verwarming. Daarnaast konden ze ook kiezen voor energiebesparende maatregelen. Het totale pakket leidde tot label B-kwaliteit. Aan de groot onderhoud werkzaamheden waren geen kosten voor de bewoners verbonden. Aan de cv en de energiebesparende maatregelen wel.

’thuis wilde de bewoners inspireren en binden en koos er daarom bewust voor om de bewoners tijdig, maar niet te vroeg te betrekken bij de plannen. (Als je te lang praat zonder resultaat, zorgt dat ervoor dat mensen afhaken. Begin je in een laat stadium is de kans groot dat je mensen overrompelt en zich dus niet betrokken voelen.) Vanuit het besef dat er veel laag opgeleide bewoners uit veel culturen (20!) wonen in de flats ontstond het idee om iets visueel te maken en te zorgen dat er meer contactmomenten zijn om vertrouwen op te bouwen en de informatie druppelsgewijs aan te bieden. De bewoners werden om te beginnen bewust nieuwsgierig gemaakt met een deurhanger waarop stond dat er iets zou gaan gebeuren. Vervolgens werden door de mensen van de werkvloer strips (3 afleveringen in 3 contactrondes) uitgereikt aan bewoners. Omdat bewoners zelf veel briefjes ophangen en op deze manier met elkaar communiceren werden bovendien in alle portieken borden opgehangen. In strip deel 2 zaten stickers voor de bewoners die op de borden geplakt konden worden. Hiernaast was er nog sprake van ‘klankborden’ met bewoners, een bewonersavond, een demonstratiewoning, een spreekuur tijdens onderhouds-werkzaamheden en een opruimactie voor bewoners. Uiteindelijk stemde 95% van de bewoners in met de energiebesparende ingrepen tot label B. De klanttevredenheid na afloop was 8.45 (op een schaal van 1 tot 10). .Inmiddels is de mutatiegraad 12% wat aangeeft dat bewoners zich meer thuis gaan voelen in hun woning.

 Klik op deze link voor het filmpje bij het stripverhaal van de Offenbachlaan.

Vorig jaar in Cobouw: Wonion

http://www.cobouw.nl/nieuws/economie/2013/09/21/trendsettend-wonion-kreeg-meer-dan-gevraagd

Trendsetter uit Ulft

Al enkele jaren geleden besloot woningcorporatie Wonion in Ulft haar manier van aanbesteden totaal te veranderen. Drie consortia mochten een aanbesteding doen. Alleen wat basisuitgangspunten en het budget was bekend. De marktpartijen mochten zelf beslissen wat zij konden bieden voor dit geld. De huurders kregen inspraak bij de keuze voor het consortium  en mochten bij de wijkconsulent van Wonion verbeterpunten voor hun woningen aangeven. Het belangrijkste criterium voor selectie vormde de geboden kwaliteit. Wonion kreeg meer dan verwacht en zette deze aanpak voort.

Walgaardeflat Oldenzaal

Bewonersproces senioren

Bij de transformatie van de Walgaardeflat in Oldenzaal is het ‘bewonersproces’ gehanteerd. Hierbij is gekeken wat belangrijk en prettig is voor de bewoners, voornamelijk senioren.
Door het tijdelijk verblijf in een ‘hotelwoning’ in de flat, een efficiënt bouwproces en intensieve samenwerking is de overlast en enorm beperkt. Drie weken zijn teruggebracht naar 5 dagen. Op maandag wordt het slot van de bewoner overgezet in het slot van de hotelwoning-deur, op vrijdag zet de secretaresse van de woningbouwvereniging een lekker luchtje in de nieuwe badkamer en de bewoner kan zijn nieuwe woning weer betrekken.

Vorig jaar in Cobouw: Energie(k)loket

http://www.cobouw.nl/nieuws/economie/2013/10/12/de-vonk-slaat-over-van-dorp-tot-dorp

Samenwerking in Tytsjerksteradiel

Uit overleg van de gemeente met bouwbedrijven, banken en makelaars  kwam het Energie(k)loket voort; Een consortium  dat woningeigenaren actief informeert over energie besparen. Bewoners kunnen een quick scan van hun woningen aanvragen  en daarna met een bedrijf naar keuze in onderhandeling gaan over bijvoorbeeld isolatie. De belangstelling is groot en dat is waarschijnlijk te danken aan de betrokkenheid van de gemeente en van een onafhankelijke deskundige van Woningkeur Nederland die bewoners objectief adviseerde. Een radio- en twittercampagne droeg ook bij aan het succes.

Pak Aan in Hardenberg

Testen van marketingstrategie

Onder de naam Pak Aan test consortium Hardenberg verschillende activiteiten uit de marketing strategie.  Het centrale uitgangspunt daarbij is dicht bij de bewoners te blijven en waar mogelijk bestaande sociale structuren te gebruiken. Wijkverenigingen worden actief geholpen met hun communicatie naar bewoners en met de kerst, dus toen het koud was,  werden kaarten rondgestuurd met een boodschap over energiebesparing en een link naar Mijn Woningdossier. Daarin konden bewoners een gevelscan van hun huis bekijken .  Ook werd er voorlichting gegeven vanuit een bouwkeet bij de supermarkt en kwamen er promotieteams langs de deuren.  Bewoners kunnen zowel individueel als met buurtgenoten mee doen met aanbiedingen van bedrijven. Er is steeds keuze uit drie pakketten.  bron: De Pareltjes van een jaar blok-voor-blok, 2014