Categoriearchief: blog

Innovatie gaat met vallen en opstaan

Dit blog is geschreven door Peter Linders.

Over de nul-op-de-meterwoningen in de Tilburgse Le Sage ten Broekstraat zijn in de media verschillende berichten verschenen. Deze hebben veel opschudding veroorzaakt. In de berichten klaagden verschillende bewoners over gebreken aan de gerenoveerde woningen. Deze klachten hadden een grote impact op de betrokken projectpartners.

Uiteraard bij verhuurder Tiwos, maar zeker ook bij de verantwoordelijke bouwer Ballast-Nedam en de andere aanjagers van deze innovatieve renovatiemethode. Want hoe fraai is het als je op de locatie waar je woont een vrijwel nieuwe woning krijgt zonder hogere woonlasten?

Grootschalig innovatieprogramma

Vanuit die belofte is in Nederland een grootschalig innovatieprogramma in werking getreden onder de inmiddels bekende naam: ‘Nul-op-de-meter wonen’. Dat dit niet zomaar gaat, blijkt wel uit de recente ervaringen van de bewoners in Tilburg. Het zijn pijnlijke leermomenten in de ontwikkelingstocht die tientallen bouwers in samenwerking met diverse woningcorporaties hebben ingezet.

Een expeditie waarbij bouwers en industrie ‘de codes’ betaalbaarheid, opschaalbaarheid en beschikbaarheid proberen te kraken. In tegenstelling tot de ontwikkeling van een Tesla of een iPad kunnen deze innovators het testpanel niet selecteren. Testen, leren en weer verder innoveren gebeurt nu eenmaal in de praktijk. Dus met échte bewoners en in échte wijken.

Uniek

Ik moet vaststellen dat de resultaten uniek zijn. In een aantal jaar is het authentieke renovatieproces geëvalueerd naar een hightech aanpak met enorme ontwikkelingen in gevels en daken produceren, installaties en zonnepanelen integreren én de nul-op-de-meterwoning monitoren en aansturen.

Is daarmee het nul-op-de-meterproject mislukt?

En ja, dan gaat het ook weleens mis. Is daarmee het nul-op-de-meterproject mislukt? Uiteraard niet. We moeten niet vergeten, dat het testpanel bestaat uit bewoners die tijdens de kerstdagen geen koude of te warme voeten willen hebben. De bouwsector heeft nogal eens de neiging om kritiek en negatieve berichtgeving te relativeren en rationeel toe te lichten.

Dankzij de ervaringen die ‘homemate’ Anke van Hal met mij deelt weet ik nu dat het ook anders kan. Ervaringen in de Verenigde Staten leerden haar bijvoorbeeld, dat innovatie hand-in-hand gaat met een uitermate klantgerichte benadering. Tot zelfs op het overdrevene af. Bewoners die bereid zijn om totaal iets nieuws in hun woning uit te proberen moet de bouwsector als helden beschouwen, citeer ik de hoogleraar. De Amerikanen zetten in op extra aandacht en zorg wanneer zich tijdens de innovatie dergelijke problemen voordoen.

Helden

Hoe maken we nu de vertaalslag naar de Le Sage ten Broekstraat in Tilburg? Die zeventien bewoners zijn dus de échte helden. Alle media-aandacht en publieke discussies hebben ook een positief effect. De bouwer die verantwoordelijk is voor de prestatie van de nul-op-de-meterrenovatie, leert door de confrontatie met ontevreden gebruikers met een turbosnelheid. Tijdens de provinciale samenwerkdag deelde de directeur onlangs zijn persoonlijke ervaringen en betrokkenheid met alle andere bouwers. Met innoveren moet je je ook kwetsbaar opstellen en vervolgens verantwoordelijkheid nemen om de kinderziektes op te lossen.

Vallen en opstaan

Nu zijn de bouwers en corporaties aan zet die ook verhalen moeten ophalen bij bewoners die dolgelukkig zijn. Zij moeten politici overtuigen dat een bouwsysteem doorbreken met vallen en opstaan gebeurt. Ondertussen moeten die Tilburgse bewoners zonder extra kacheltje tevreden worden in hun geupgrade woning. Ook deze ervaringen zullen het innovatieproces versnellen van de niet te stoppen nul-op-de-meterontwikkeling.

Op 1 februari 2016 verscheen dit gastblog van Peter Linders op Cobouw.nl

Het gevaar van een leuk team

Dit blog is geschreven door Marion Muller.

“Wij zitten met ons team op één lijn” vertelde de Manager Vastgoed me trots. Mijn alarmbellen gaan meteen af. Want is dat wel zo gunstig? Het lijkt ideaal dat iedereen het met elkaar eens is. Beslissingen worden snel genomen en iedereen is tevreden. Het streven naar overeenstemming weegt in zo’n team zwaarder dan kritisch zijn.

Een voorbeeld: Een team moet een belangrijke beslissing nemen over de toekomst van een complex. Feiten worden verzameld en er wordt goed gekeken naar hoe de situatie nu precies is. “Wat is al gedaan en door wie?” “Op welke ervaringen kunnen we bouwen?” Vervolgens kijkt de groep naar de invloed die het resultaat zal hebben op de bewoners en op de mensen van de eigen afdelingen. “Hoe zullen de verschillende partijen reageren?” En tot slot: “Wie van onze corporatie committeert zich om de oplossing uit te voeren.” Knopen worden doorgehakt en iedereen voelt zich goed.

Teams zijn de bouwstenen die een organisatie bijeenhouden. Succesvolle teams zorgen voor positieve resultaten en een verhoogde productiviteit, zonder hierbij tijd te verliezen en kansen te missen. Maar zelfs voor de beste teams is het goed om hun performance regelmatig onder de loep te nemen – vooral in tijden van verandering. Met welk team je ook werkt, teamontwikkeling inspireert mensen om beter samen te werken zodat het succes van de organisatie wordt versterkt. Ik zet hiervoor vaak MBTI (Myers-Briggs Type Indicator) in. Dit instrument biedt een uniek inzicht in wat mensen beweegt, waarmee je snel in staat bent een teamanalyse te maken en strategieën kunt vormen voor het vergroten van teamprestaties.

Teamontwikkeling leidt tot:

  • Betere teamprestaties en resultaten
  • Effectiever gebruik van tijd en middelen
  • Gemotiveerde teams die bewust zijn van hun impact op bedrijfsresultaten
  • Efficiënte besluitvorming
  • Betere teamdynamiek en communicatie
  • Minder conflicten, betere moraal

Het team in het hierboven genoemde voorbeeld lijkt succesvol maar is volgens mij niet in balans. Geld wordt te gemakkelijk uitgegeven, voor- en nadelen worden niet goed onderzocht. Er worden dus belangrijke stappen overgeslagen. We missen de inbreng van mensen die graag in mogelijkheden denken. “Welke mogelijkheden zouden we hebben als er geen beperkingen waren?” Mensen die in één oogopslag een stip op de horizon kunnen zetten. Mensen van de grote lijnen en de dwarsverbanden. Ook blijkt dat in bovengenoemd beslissingsproces mensen worden gemist die graag objectief en van een afstand de situatie willen beoordelen. Op basis van harde en logische criteria.

Staar je niet blind op alleen de goede harmonie in het team. Durf op zoek te gaan naar de verschillen, de irritaties desnoods. Die zorgen voor dynamiek en uiteindelijk voor goede beoordelingen en weloverwogen beslissingen.

De kunst van het omgaan met ‘kinderziekten’

Ooit, heel lang geleden, kreeg ik les in wetenschapsjournalistiek. Ik heb er veel van opgestoken en nog steeds profiteer ik van hetgeen ik toen leerde. Eén opmerking van een door-de-wol-geverfde dagbladjournalist heeft zich zelfs als een soort van tatoeage in mijn geheugen geprint; “Goed nieuws is geen nieuws.” Ik vond het toen schokkend en ik vind het nog steeds schokkend maar ik zie ook dat het klopt. Probeer maar eens, zoals wij doen met HomeMates, het goede nieuws voor het voetlicht te halen. Dat valt echt niet mee.

Waarom schrijf ik dit? Omdat dit weekend een aantal slechte ervaringen met Nul-op-de-meterwoningen in Tilburg een nationale krant hebben gehaald. Dat er slechte ervaringen zouden zijn was vrijwel niet te vermijden. De sector is met iets heel nieuws bezig en waar geïnnoveerd wordt, gaan zaken mis. In tegenstelling tot bijvoorbeeld een auto kun je met innovaties in de woningbouw bovendien niet alles rustig uittesten voordat je de markt op gaat. Tot zover geen verrassing.

Wat mij echter verbaast is de relativerende reactie van de sector hierop. Niet dat er niks wordt gedaan om de problemen op te lossen, daar wordt lokaal hard aan gewerkt. Het is echter de verwachting dat dit lokaal valt op te lossen, die mij zo opvalt. Misschien dat die journalistenles uit het verleden me op scherp heeft gezet maar ik heb de neiging bij dit soort berichtgeving meteen in de startblokken te springen en alles op alles te zetten om het negatieve nieuws te compenseren. En niet een beetje compenseren, maar overcompenseren. Niet rationeel uitleggen waarom dit er allemaal bij hoort en alleen de techniek aanpakken maar de bewoners die het treft te hulp schieten op alle mogelijke manieren. En meer.

Dit verzin ik niet zelf. Ik heb een tijdje in de VS gewoond waar ik leerde dat de ontwikkeling van een innovatie hand-in-hand gaat met een uitermate, tot op het overdrevene af, klantgerichte benadering. Bewoners die iets totaal nieuws laten uitproberen in hun woning worden daar beschouwd als de helden van de woningbouwsector. Zonder hun medewerking geen verandering. En als zij dus niet blij zijn, moet je als professional alles doen om hen weer blij te maken. Als bewoners bijvoorbeeld moeten bijstoken omdat ze hun huis niet op temperatuur krijgen dan is alleen het probleem technisch oplossen niet voldoende. Zelfs het daarbij financieel compenseren van de extra stookkosten is niet voldoende. Extra aandacht geven , extra zorg, helpen op alle fronten,…. dat doen Amerikanen als zich een dergelijk probleem bij een innovatie voordoet. En niet alleen bij het betreffende project. Ze gaan ook aanverwante projecten af om te vragen om mensen misschien een vergelijkbaar probleem hebben. ‘De volgende klagers voor zijn’, luidt daarbij de slogan. En niet omdat ze zo aardig zijn daar. Maar omdat ze weten dat slecht nieuws zich heel snel verspreidt. En daar kan de innovatie in zijn algemeenheid ernstig onder lijden.

Dus hoe luidt mijn advies aan de betrokkenen bij het Tilburgse project? Zet alles op alles om je bewoners weer blij te krijgen. Zie ze als de helden die ze zijn. Hoe Amerikaans en ongebruikelijk dat in het nuchtere Nederland ook mag klinken. En wat betreft de andere NOM-projecten? Benader je bewoners actief naar aanleiding van deze berichtgeving en vraag ze met hun klachten direct naar jou te komen. Druk ze op het hart dat je alles zal doen om hun problemen op te lossen. En hoor je een klacht; grijp gelijk in.

Dit alles omdat bewoners die een innovatie uittesten in hun eigen huis het verdienen om in de watten te worden gelegd. En omdat Nul-op-de-Meter-renovatieconcepten het verdienen om van een innovatie te transformeren naar een grootschalige toepassing. De corporatie weet de problemen in Tilburg aan ‘kinderziekten’, volgens de krant. En kinderziekten gaan het beste over met veel liefde en verwennerij. Dat weten we allemaal.

Het succesvol team van de huismaatjes

Dit blog is geschreven door Marion Muller.

Tijdens onze HomeMatesPlus bijeenkomst hebben we gebrainstormd waar we met onze netwerkgroep voor staan. HomeMatesPlus is een groep professionals die, onder aanvoering van professor Anke van Hal, bezig is met energiezuinig renoveren, maar dan met het accent op SAMEN.

– SAMEN willen (bewonersbelangen centraal stellen)

– SAMEN brengen (energiebesparingsopgave in een brede context plaatsen)

– SAMENwerken

De bedoeling is om de kennis van deze zogenoemde derde succesfactor SAMEN (naast goede techniek en voldoende budget) te verspreiden om bijvoorbeeld een impuls te geven aan projecten die vastgelopen zijn.

Dat klinkt op zich goed, maar toch kon ik mezelf hierin niet meteen plaatsen. Ik ben in mijn dagelijks leven bezig om mensen en teams in beweging te krijgen, om samenwerking te bevorderen. Hoe staat dat in relatie tot die energiebesparingsopgave en het grotere begrip duurzaamheid?

Toen werd door een lezing van astronaut André Kuipers mijn aandacht weer gevestigd op de waarschuwing van Wubbo Ockels vanuit zijn ziekenhuisbed, vlak voor zijn overlijden:

”Onze aarde heeft kanker. Ik heb ook kanker. En de meeste mensen met kanker gaan dood. Nou ja, uiteindelijk gaat iedereen dood. Maar er zijn genoeg mensen om de mensheid eeuwig op aarde te laten overleven. We moeten zuinig zijn op onze planeet, en als jullie net zo denken en dezelfde instelling hebben als een astronaut, ga je van de aarde houden zoals anderen niet kunnen. En als je echt van iets houdt, wil je het niet kwijtraken. Mijn vrouw wil mij niet kwijt. Ze wil er alles aan doen om mij te laten leven. Dat is de liefde en de houding die de mensheid tegenover de aarde moet hebben.”

Ik kreeg er kippenvel van, maar kon er toen niet zoveel mee. Wat kon ik met verduurzaming? Met energiezuinig wonen? Onze acties van afvalscheiding, zonnepanelen, lichten uit en korter douchen zijn maar een druppel op de gloeiende plaat.

Nu wordt me duidelijk hoe ik de aspecten ‘samen’ en duurzaamheid kan samenbrengen door mijn bijdrage te leveren aan HomeMatesPlus. Als je de krachten gaat bundelen van gepassioneerde mensen op het gebied van verduurzaming, die ook inzien dat de mens het verschil maakt, kun je stappen gaan zetten. Het gaat om de MENS, dus niet een bewoner, een manager vastgoed, een projectleider of een astronaut. De mens erachter kan het verschil gaan maken. Daarbij gaat het om hoe jezelf als team functioneert, maar ook hoe je tegen de bewoner, de projectleider of de adviseur als mens aankijkt. Als méns staan we voor deze steeds groter wordende energiebesparingsopgave.

Wat zou er gebeuren als we echt de krachten bundelen? Als we echt zouden doen wat Wubbo Ockels van ons vraagt. Komen we dan in beweging? Ik ondervind regelmatig wat de kracht van een goede teamsamenstelling is. We moeten ons niet alleen focussen op samen ‘de klus klaren’, maar vooral op ‘hoe het team samenwerkt’ om het doel te bereiken. Want goed functionerende teams zijn effectiever dan een groep individuen die onafhankelijk van elkaar werken.

Met HomeMatesPlus kunnen we zo’n team zijn! Als we dan ook nog de individuen die we in ons werk tegenkomen als MENS zien, kunnen we een brug slaan naar meer begrip voor elkaar, overtuigen en succesvol zijn in de verduurzaming van onze aarde.

Kennis ontsluiten en de kans op succes vergroten

Ter voorbereiding van een interview over het online onderwijs voor professionals dat in september start dacht ik na over de vraag die centraal zou komen te staan: Waarom? Waarom besteed ik de laatste tijd zo’n enorm groot deel van mijn tijd aan het overdragen van kennis? Ik ben immers, met veel anderen, Homemates begonnen, heb voor professionals masterclasses ontwikkeld en een collegereeks en dan nu dat online-onderwijs over energievriendelijke renovatieprocessen. Natuurlijk doe ik ook nog onderzoek maar de verschuiving van prioriteit is wel opmerkelijk.

Als ik er zo over nadenk kan ik allerlei redenen verzinnen.  Over sommigen heb ik ook wel eens een blog geschreven. Maar het belangrijkste is toch wel mijn constatering dat er zo ontzettend veel kennis is waar professionals veel baat bij zouden kunnen hebben maar die hen niet of nauwelijks bereikt. En niet alleen kennis van mij natuurlijk. Er is enorm veel nuttige kennis op heel veel plekken te vinden. Maar hoe bundel je die en hoe draag je die over aan mensen die altijd tijd- en geldgebrek hebben? En hoe draag je de overtuiging over dat ze door te investeren in het opdoen van die kennis uiteindelijk waarschijnlijk veel tijd en geld besparen. En hoe zorg je ervoor dat de kennis up to date blijft en er een continue en laagdrempelige kennisstroom ontstaat? Dat houdt me enorm bezig.

Omdat ik er in de loop van tijd van overtuigd ben geraakt dat, als het om energievriendelijk renoveren gaat, het gebrek aan kennis vooral het meest urgent is op het niet-technische en niet-financiële vlak (want aan geld en techniek wordt toch wel gedacht) focus ik me vooral op dat we met Homemates ‘de derde succesfactor van energievriendelijk renoveren’ noemen. En in dat kader hebben we met een paar mensen recent een poging gedaan om op die laatste vraag een antwoord te vinden;  Hoe zorg je ervoor dat de kennis up to date blijft en er een continue en laagdrempelige kennisstroom ontstaat? We zijn bestaande kennis gaan bewerken tot praktische factsheets. Die zetten we nu op de homemateswebsite maar daarmee is pas een eerste stap gezet. Want de vraag hoe je deze factsheets actueel houdt is hiermee niet beantwoord. Om dat voor elkaar te krijgen zijn we de link met Energieplein 20 verder aan het uitwerken. Op HomeMates staat nu al een link naar Energieplein20 voor mensen die met elkaar in discussie willen gaan, of foto’s, filmpjes of andere bestanden willen delen. We hebben daar namelijk een eigen groep, ‘De derde Succesfactor – HomeMates’. 

En wat hopen we dus? Dat mensen die actief bezig zijn met energievriendelijk renoveren die facstheets geregeld bekijken (misschien ook uitprinten en bundelen) maar vooral ook, via Energieplein20,  aanvullen met hun ervaringen. Als zij massaal  suggesties aandragen voor onderwerpen en voorbeelden houden wij de zaak up-to-date. En als dan elke professional geregeld kijkt naar de nieuwe oogst (en/of deze dus af en toe uitprint en in een mapje stopt) zou dat weer een concrete stapje richting het uiteindelijke doel kunnen zijn van een groot deel van mijn werkzaamheden: kennis ontsluiten en daarmee de kans op succes van projecten in de praktijk vergroten.

 

Is dit een goede weg of kan het anders en beter? Ik hoor het graag.

Energieplein20

Anke dank voor de uitnodiging om op jullie mooie platform genaamd HomeMates een gastblog te mogen schrijven. Een hele eer. Net als jullie zijn ook wij vorig jaar begonnen met een online plek rond het thema energie besparing in de bestaande woningbouw en gaan we vast en zeker tegen dezelfde drempels aanlopen en beide waardevolle learnings opdoen.

Wij hebben het hier al met enige regelmaat over maar het is goed om nog even aan iedereen te verduidelijken wat de overeenkomsten zijn in onze visie maar de verschillen in onze doelstellingen. Misschien is het nog het makkelijkst om dit aan de hand van een metafoor uit te leggen.

Energieplein20 is een open plein waar we professionals met elkaar in contact willen brengen om kennis en ervaring rond alle aspecten van energiebesparing in bestaande woningbouw uit te wisselen en elkaar te vinden. Uiteindelijk is ons doel dat iedereen die iets met dit thema te maken heeft (op (semi)professioneel gebied) Energieplein20 kent, de route naar het plein kent en hier langskomt of zich vestigt. Om net als op een congres elkaar op te zoeken en met elkaar in gesprek gaan. Op Energieplein20 kan je terecht voor een goed gesprek, nieuwe kennis en een groot netwerk.

Op Energieplein20, en daarbuiten, is HomeMates de ”journalist” die rondloopt en op zoek is naar ervaringen die specifiek gaan over de derde succesfactor. Zowel succesverhalen als faliekante mislukkingen van zowel professionals als particulieren. Want uit al die verhalen willen jullie nieuwe inzichten halen en zorgen dat ze verder worden verteld. Want wat verspreidt beter dan een goed verhaal? En Energieplein20 is een van de adressen waar HomeMates deze verhalen kan opdoen. Bij HomeMates kan je al deze verhalen teruglezen en alles over de derde succesfactor te weten komen.

Allebei geloven we dat er meer kennis en ervaringen over energiebesparing in de bestaande woningbouw gedeeld moeten worden en dat dit voor succes en versnelling zorgt! 

Annemarie Huibers RVO “Pleinwacht” Energieplein20

Zie ook de HomeMates-pagina op Energieplein20!

HomeMates in de praktijk (blog van Doris de Bruijn)

Practice what you preach, dat is voor mij waar HomeMates om draait. Er zijn teveel netwerken die, met alle goede bedoelingen daargelaten, verzanden in praatclubjes waarbinnen iedereen het met elkaar eens is en naar anderen wordt gewezen om te veranderen. Er ontstaan interessante gesprekken en contacten, maar de aansluiting met de buitenwereld blijkt vaak lastig en doorpakken is al helemaal een uitdaging.

Wat maakt HomeMates dan anders?

Het unieke van HomeMates is dat het verder gaat dan alleen de renovatieopgave; de menselijke kant wordt als succesfactor ingezet. Bewust wordt er binnen HomeMates gezocht naar kennis vanuit de gedragswetenschappen en psychologie die toegepast kan worden in energiebesparingsprojecten in de gebouwde omgeving. En dat vind ik nu zo interessant. Alle leden zijn op hun kwaliteit en affiniteit met deze onderwerpen persoonlijk uitgenodigd. Zo zorgen we ervoor dat er een goede spreiding van disciplines en kwaliteiten aanwezig is. Het gaat om samenwerking, enthousiasmeren, motiveren en doorpakken. Factoren die we vaak negeren maar die wel het slagen of falen van een project kunnen bepalen.

Wat heeft u daar aan?

Stel u bent bezig met een project met als doel energiebesparing in woningen te realiseren en dit project loopt vast. De masterclass ‘Duurzame kwaliteitsimpuls gebouwde omgeving’ kan dan uitkomst bieden. Met een aantal HomeMates komen we langs om samen met u in een middag of ochtend het probleem te ontrafelen en vanuit verschillende invalshoeken te zoeken naar nieuwe inzichten en oplossingsrichtingen en concrete vervolgstappen. Het is een pressure cooker die verrassende resultaten op kan leveren en een nieuwe impuls kan geven aan uw project.

Dit klinkt mooi op papier, maar werkt het ook in de praktijk?

Om dat te onderzoeken hebben een aantal HomeMates een try-out gedaan in Apeldoorn. Het betrof een zogenaamde patstelling; de betrokken partijen erkenden allemaal het probleem maar hadden geen idee hoe tot een oplossing te komen. In het kader van het vertrouwelijke karakter en de gevoeligheid van het onderwerp kan ik niet ingaan op de inhoud van de case maar kan ik wel een doorkijkje geven van de resultaten.

Opvallend was dat het alle deelnemers, zowel de probleemeigenaren als de HomeMates, weinig moeite kostte om met creatieve ideeën en dromen over oplossingen te komen voor dit (ogenschijnlijk) complexe probleem. De flip-overs stroomden vol met suggesties. Nog opvallender was dat we met het onderdeel waarin er bezwaren gezocht moesten worden relatief snel klaar waren. So far so good. Het moeilijkste bleek echter het laatste onderdeel waarin de (wilde) ideeën omgezet moesten worden in concrete acties en vervolgstappen. Hier vielen de probleemeigenaren stil en ontstond de neiging om terug te vallen in de default modus, met de armen over elkaar en naar een ander wijzen voor eerste acties.

Gelukkig wisten de HomeMates in deze redelijk pittige discussie het besef te creëren dat met deze instelling alle inspanningen van die middag voor niets geweest waren en het probleem geen stap dichterbij een oplossing komt als er geen acties aan gekoppeld worden. Beginnen aan een dergelijke opgave is niet vrijblijvend en het zou zonde zijn om nu niet door te pakken. Dus is er afgesproken om een vervolgmeeting te plannen met alle stakeholders om concrete acties uit te zetten.

Kortom: geslaagde try-out met een paar schoonheidsfoutjes die op dit moment worden weggepoetst en dan klaar is voor het echte werk. Wij staan in de startblokken om onze tanden in uw probleem te zetten. Durf u dit aan?

Verhalen over de derde succesfactor

HomeMates is nu een paar weken in de lucht en langzaamaan begint zich een flinke stapel met mooie verhalen te vormen. Verhalen over wat wij ‘de derde succesfactor van energiezuinig renoveren’ noemen. Geen verhalen dus over goed functionerende technieken of slimme financieringsconstructies ( de twee andere succesfactoren) maar over allerlei andere, meer ‘zachte’ factoren die bijdragen aan het succes van een project. Dat die zachte factoren nodig zijn heeft de geschiedenis ons wel geleerd. We zijn immers al jaren bezig met deze opgave. Al sinds de jaren tachtig eigenlijk. En wie een blik in die geschiedenis werpt ziet meteen dat én voldoende budget én goede  technieken alleen niet voldoende zijn. We hebben namelijk best welvarende periodes achter ons. Met veel subsidie en met, ook toen al, heel veel slimme technieken. Er is dus meer nodig. En dat meer heeft er vooral ook mee te maken dat de bestaande woonomgeving doordrenkt is van emoties. Wat voor een bouwprofessional een woning of een huis is, is voor de bewoner een thuis en dat maakt dag en nacht verschil

De afgelopen jaren deden we veel onderzoek om na te gaan  wat die derde succesfactor nu precies inhoudt en hoe je concreet handen en voeten aan die emotie gerelateerde aspecten kunt geven. Door onze oogharen naar al dat onderzoek kijkend valt dan vooral op dat veel factoren van grote invloed zijn die door professionals juist vaak als kleine, relatief onbelangrijke, details worden beschouwd. Niet gek, want het kennisgebied dat hier over gaat, de gedragswetenschappen, blijft in de opleiding van bouwprofessionals vooralsnog sterk onderbelicht.  Vandaar ook dat veel onderzoek van ons zich de laatste jaren juist richtte op de integratie van die kennis in de praktijk van het energiezuinig renoveren. En daarom ook onze oproep voor mooie verhalen. Verhalen die dat wat wij in ons onderzoek vonden, bevestigen of aanvullen. Verhalen over de impact van vertrouwen bijvoorbeeld en over respect voor de angst van bewoners voor gedoe en troep. (Zo’n mooi verhaal!  Er schijnt een installateur te zijn die veel meer werk krijgt nu hij bij mensen aanbelt met een stofzuiger in zijn hand in plaats van zijn gereedschapskist. Zo eenvoudig kan het zijn!) Ook het accepteren van het feit dat de meeste bewoners andere zaken meestal veel belangrijker vinden dan energiebesparing speelt een rol. Een veilige woonomgeving bijvoorbeeld of, zoals een mooi Engels voorbeeld laat zien, een opgeruimde zolder. De creativiteit om daar een link mee te leggen levert ook mooie verhalen op.

En dat soort verhalen verzamelen we dus. Verhalen over samen willen (de professionals willen meestal wel, maar hoe krijg je de bewoners enthousiast?), samen brengen (het koppelen van energiebesparing aan die aspecten waar bewoners hogere prioriteit aan geven) en samen werken (het met elkaar voor elkaar krijgen dat die koppeling in de praktijk ook echt wordt gelegd). We hebben al veel verhalen maar we weten ook dat er nog veel meer zijn die we niet kennen. Vertel ze ons! En het liefste voor 30 november aanstaande want na die dag gaan we de vijf mooiste selecteren. Voor een  serie in Cobouw en  als basis voor een inspirerende en praktische masterclass in februari volgend jaar. Geef ons je verhaal!

Website als groeidiamant

Wel wat beperkt, niet? Beetje ielig. Het zijn een paar reacties die ik kreeg na de lancering van kennisplatform Homemates. Ze hadden betrekking op de website. Niet op het doel van het platform en het platform zelf. Want dat er vraag is naar meer kennis over wat wij de derde succesfactor noemen is me na deze eerste twee weken wel duidelijk. Kennis over het rekening houden met en enthousiasmeren van bewoners. Kennis over goed samenwerken. Er is zoveel materiaal voor handen op dit vlak dat de sector nog niet heeft bereikt. Er valt nog een wereld te winnen wat de succeskansen van energiebesparingsprojecten in de bestaande woningbouw betreft. En de belangstelling is groot.

En daarom dus een kennisplatform. Met een nog wat ielige website. Bewust. Want wat is de consequentie van het zo centraal stellen van SAMEN zoals wij dat binnen Homemates doen? Dat je ook SAMEN invulling geeft aan dat kennisplatform. Aan het netwerk dat er bij hoort, aan het aanbod van trainingen, aan de verzameling concrete informatie in de vorm van tekst en beeld,…. Achter de schermen hebben we een volledige website klaar liggen die ik alleen al flink zou kunnen vullen met materiaal. Maar ik doe het niet. Nog niet. En waarom niet? Omdat het dan een website van Nyenrode wordt. En van de TUD. Mijn beide werkgevers. Maar niet van de sector. En dat laatste is waar wij naar streven. Naar een breedgedragen kennisplatform waaraan vele partijen hun invulling geven. En waarvan de tijd ons gaat leren of de vorm die wij nu voor ogen hebben ook de meest geschikte is. Het doel is tenslotte om nu nog onderbelichte kennis geïntegreerd te krijgen in het dagelijkse werk van bouwprofessionals. Veel kennis vanuit de gedragswetenschappen ook. En als er iets is wat ik uit die sector heb meegekregen, is het dat overvoeren met info niet werkt. Niet bij bewoners maar ook niet bij drukbezette bouwprofessionals.

En daarom laten we de HomeMateswebsite druppelsgewijs groeien. Met materiaal van velen. De oproep voor mooie verhalen over ‘stille helden’ is zich aan het verspreiden. Dat was de eerste stap. De voorbeelden druppelen binnen. Geregeld zetten we zo’n verhaal op de site. Stukje bij beetje en niet alles. Want we willen niet overvoeren maar groeien in de meest effectieve richting. En uitzoeken welke richting dat is, kost tijd. En vereist ook het heel goed luisteren naar reacties. Opmerkingen over ielig en beperkt nemen wij ter harte. Maar we doen er nog even niks mee. Onze weg is nu een andere.

Gaat het werken zoals wij hopen? Zullen we gevolgd gaan worden op Twitter? Zodat we via die weg nieuw websitemateriaal kunnen aankondigen? Zullen mensen geregeld op de website kijken om te zien of er nieuw verhaal is bijgekomen? Een nieuwe blog? Een nieuw filmpje, nieuw rapport, nieuw artikel, nieuw ervaringsprogramma, nieuw netwerklid? Zodat ze elke keer een beetje meer kennis en inspiratie opdoen? We zullen het gaan merken. Als het niet werkt, verleggen we de koers. In overleg. SAMEN. Want daar staat Homemates voor.

Een website als groeidiamant. Werkt het? Ik denk van wel. We gaan het zien.