HM463_Harm-Valk-van-Nieman

Techniek is bijzaak

Discussies over verduurzamen van de gebouwde omgeving gaan meestal over techniek. Over nieuwe opwekkers met een beter rendement, slimmere regelingen, geïntegreerde oplossingen. U kent het wel. En toch maken we geen meters, zeker niet in de bestaande voorraad. Bij mij is het gevallen, het spreekwoordelijke kwartje (voor de jongeren: historisch muntstuk met een waarde van ca. € 0,113). Het gaat helemaal niet over techniek, het gaat over het proces. Nog preciezer: het gaat over belangen en hoe we daarmee omgaan.

Mijn inspiratie komt van Samsø een Deens eiland ter grootte van Texel, dat ik recent met een delegatie van TVVL bezocht. Het eiland is energieneutraal en heeft zich voorgenomen voor 2030 fossielvrij te zijn. En ze gaan het halen. Niet vanwege high-tech oplossingen; integendeel. Wel vanwege boerenslimheid, sluitende business-cases en bundelen van belangen. Ook daar zijn ze begonnen met een technisch master-plan. Maar toen dat niet werkte en allerlei nimby-reacties opleverde, zijn ze niet gaan doordouwen, maar gaan praten en luisteren. Een schone lei, voldoende tijd en een open houding voor de belangen van alle betrokkenen. Die dan ook op basis van gelijkwaardigheid hun zegje mochten doen. Daar in analogie met de besluitvorming van de Vikingen, een historie die daar door iedereen gekoesterd wordt. Dat schiep een band en leverde de gewenste gelijkwaardigheid. Besluiten werden genomen nadat iedereen zijn visie had gegeven. Natuurlijk werd niet alles gehonoreerd, maar het werd wel een gemeenschappelijk plan, met oplossingen op-maat. Het kostte wel wat tijd; een jaar of drie voor een paar duizend bewoners. Maar daarna ging het snel en inmiddels pakken ze door. Het eiland is trots, de werkgelegenheid hersteld; de gemeenschap versterkt.

‘Polderen’ zou het Nederlandse equivalent kunnen zijn. In de letterlijke betekenis: samen de polder behouden en versterken, met de toekomst als gezamenlijk samenbundelend belang. Dan wordt techniek echt voorwaardelijk, en dus een bijzaak.

Harm Valk

Nieman Groep
Partner en senior adviseur

‘Oorspronkelijk gepubliceerd als column op de Cobouw.nl, oktober 2016’