Alle berichten van Anke van Hal

Onderzoeksrapport ‘Lessen uit het verleden’ openbaar

Onderzoeksrapport ‘Lessen uit het verleden’

De bevindingen van een Nyenrode-onderzoek naar de betekenis van de ervaringen in de eco-wijken uit de jaren negentig,  voor onze inspanningen op het gebied van woningrenovaties met hoge energieambities nu, is nu openbaar. De bevindingen zijn soms confronterend. De belangrijkste les: onderschat niet de invloed op succes van de factor ‘tijd’.  Het rapport biedt hiertoe praktische handvatten in de vorm van een serie vragen die ook bij elk hedendaags project gesteld zouden moeten worden.

Masterclass Financiële kansen in complexe situaties

De business case van woningrenovatieprojecten met een hoge energieambitie wordt vaak te eng gedefinieerd; de terugverdientijd van investeringen in energiemaatregelen staat meestal centraal. Maar tot welke financiële conclusies kom je als je de focus niet beperkt tot de energieopgave maar deze inbedt in de bredere context van de locatie?  We gaan in deze masterclass van Nyenrode Business Universiteit aan de slag om verbanden te leggen die de wijk mooier en de business case rendabel(er) maken.

Masterclass Financiële kansen

Veenendaal; actieve ouderen

Met ‘Samen oud en nieuw!’ heeft VVE ’t Kofschip in Veenendaal een enorme energiebesparing weten te realiseren. Juist de oudere bewoners hebben het heft in handen genomen. Voordelen die door gemeenschappelijkheid benut kunnen worden zijn behaald dankzij een intensief traject van onder andere vele huisbezoeken.
De VVE ’t Kofschip II heeft in 2011 en 2012 uitvoering gegeven aan een uitgebreid pakket van energiebesparende maatregelen voor het appartementencomplex. De maatregelen resulteren in 60% besparing op het gasverbruik. Daarmee hebben 21 appartementen een aanzienlijke label sprong gemaakt, van G/E/F naar een energielabel B. Dit betekent een reductie van CO2-uitstoot met ruim 40.000 kg per jaar.
Het initiatief tot het project is genomen door enkele bewoners i.s.m. adviesbureau Espiratie. Alle inwoners zijn vervolgens actief betrokken geraakt bij het project dankzij de intensieve communicatiecampagne van de initiatiefnemers. Actieve bewoners sturen het project, investeren, beslissen en zijn de doelgroep. Op drie bewoners na, is iedereen gepensioneerd. Iedereen ging akkoord met een investering met een looptijd van 12 jaar.
Maatregelen lopen uiteen  van eenvoudige schilisolatie van de (kop)gevel, dak, vloer, vervangen van glas voor HR++ tot vervangen van cv ketels door gasabsorptiepompen met individuele bemetering. Voorwaarde was dat wat uitgevoerd zou gaan worden geen effect op de servicekosten mag hebben. Het slim omgaan met onderhoudsbudgetten en planning maakte de investeringen voor energiebesparing mogelijk.

Bron: juryrapport duurzaamheidsprijs

http://www.utrecht2040.nl/duurzaamheidsprijs/Finalisten2014/samen-oud-en-nieuw

Utrecht: One-Stop-Shop Atelier

Studenten van de Hogeschool Utrecht werken in het One-Stop-Shop Atelier aan de ontwikkeling van verschillende Nul op de Meter (NOM) concepten voor de bestaande woningbouw. De samenwerking hiervoor kan met verschillend MKB bedrijven plaatsvinden, maar in 2013 heeft het eerste team de eerste stap gezet samen met het bedrijf BJW Wonen en hebben ze een eerste Nul op de Meter concept opgeleverd dat gericht is op rijtjeswoningen gebouwd tussen 1965 en 1975.
Het doel is het ontwerpen en ontwikkelen van Nul op de Meter oplossingen voor de bestaande woningvoorraad, die 1) betaalbaar zijn, 2) een extreem goede kwaliteit hebben en 3) aansluiten op de wensen van klanten. De totale propositie bevat minimaal een geheel nieuwe schil (gevel en dak), nieuwe installaties, nieuwe badkamer en een nieuwe keuken. Inmiddels zijn al uitbreidingen van de woning ontwikkeld ten behoeve van zorg en veranderende woonwensen.
Om dit te bekostigen wordt de huidige energierekening vast gezet en niet meer betaald aan de energieleverancier, maar het bedrag wordt over grofweg 20 jaar maandelijks betaald aan de aanbieder van de renovatie (BJW Wonen). BJW Wonen geeft vervolgens garanties af voor de totale prestaties. Een bijkomend en essentieel element is de flexibiliteit van de woning. Het renovatieconcept dient aanpasbaar te zijn naar de veranderende toekomstige vraag, zoals het minder mobiel worden, wijzigingen in de gezinssamenstelling of opkomende innovatieve technologieën.
De ontwikkeling is gebeurd in een interdisciplinair team van studenten in samenwerking met het lectoraat Nieuwe Energie in de Stad van lector Ivo Opstelten. Een nieuwe manier van samenwerken tussen MKB bedrijf en onderzoeks-/onderwijsinstelling, een atelier waar marktpartijen bij elkaar komen om kennis te delen en concrete plannen te ontwikkelen en uit te voeren.
De afgelopen 1,5 jaar is aan diverse prototypen gewerkt. De volgende jaren wordt gewerkt aan het realiseren van zoveel als mogelijk pilotprojecten NOM renovatie van grondgebonden woningen. Er is contact met woningcorporaties, toeleveranciers, financiers, slopers, bewonersverenigingen en particuliere energie-coöperaties. En niet onbelangrijk: de studenten gaan de wijken in, waar potentiele woningen of woongebouwen staan en interviewen potentiele klanten of zij interesse hebben in een NOM propositie. Door deze interviews wordt ook aan vraagarticulatie gewerkt: het concept van NOM krijgt meer bekendheid.

bron: juryverslag Utrechtse duurzaamheidsprijs

http://www.onderzoek.hu.nl/Projecten/One-Stop-Shop-woningrenovatie.aspxhttp://www.utrecht2040.nl/duurzaamheidsprijs/Finalisten2014/one-stop-shop-atelier

Leeuwarden; prijswinnend wijkbedrijf

In het kader van het project Slim & Snel (www.slim-en-snel.nl) deed woningcorporatie WoonFriesland in 2012 een oproep aan het bedrijfsleven om 194 galerijwoningen, 95 grondgebonden huurwoningen en 41 grondgebonden koopwoningen in Leeuwarden een kwaliteitsimpuls te geven. Hiervan moesten zowel de energieprestatie als de woning zelf verbeterd worden. Het ging om een gebiedsgerichte aanpak waarbij ook de leefbaarheid in de wijk een belangrijke rol speelde. Het ontwikkelde vraag- en aanbodproces moest passen binnen het bestaande aanbestedingsbeleid. Voor WoonFriesland ging het er niet alleen om iets op een andere of nieuwe manier te doen, maar juist om iets nieuws te creëren. Het te ontwikkelen proces moest leiden tot een ander type productresultaat: baanbrekende, herhaalbare en innovatieve renovatieconcepten.


Winnaar werd uiteindelijk wijkbedrijf Bilgaard (www.wijkbedrijfbilgaard.nl). Binnen dit wijkbedrijf brengt de wijk vier voordelen voor bewoners samen waaronder energie besparen met behulp van een energiecoach en duurzame energie-opwekking in de vorm van biomassakachels en zonnepanelen. Maar het brengt dus ook grootschalige energierenovaties tot stand. Daarnaast zorgt het wijkbedrijf voor werk in de wijk. Dit werk bestaat onder meer uit hand- en spandiensten tijdens de uitvoering van de woningverbetering, groenonderhoud, woningonderhoud en zelfs klusdiensten, schoonmaak, vervoer van mindervaliden en  sociale hulp, zoals samen boodschappen doen of naar de bibliotheek. Deelnemers kunnen voor hun werkzaamheden tot een maximum van €1.500,- per jaar ontvangen. Tenslotte zet het wijkbedrijf ook  in op een prettigere woonomgeving. Dit door samen met de bewoners veel aandacht te besteden aan de openbare ruimte. De ambities op dit vlak zijn samengevat met de slogan ‘Bilgaard Bloeit!’
In oktober 2014 won wijkbedrijf Bilgaard de landelijke Herman Wijffels Innovatieprijs.

Bergen op Zoom; duurzaam wonen kopen bij Reimarkt

In de zomer van 2012 besloot woningcorporatie  Stadlander  mee te doen met het project Slim & Snel (www.slim-en-snel.nl) met 600 woningen in de regio Bergen op Zoom; 300 van Stadlander en 300 in particulier eigendom. De 600 woningen zijn verspreid over vier gemeentes en tien woonkernen en de ambitie was om de woningen naar een hoog energieambitieniveau te renoveren en voor weer 25 jaar exploitabel te maken. Maar de corporatie wilde ook de huiseigenaren van de tussenliggende woningen een aanbod doen ten aanzien van het verbeteren van de energieprestatie. Het traject startte met een zoektocht naar de juiste consortia. Zij moesten voldoende verbindend vermogen en daadkracht hebben om de complexiteit van de opgave aan te kunnen. Na een oproep waarop massaal werd gereageerd werden de drie meest innovatieve consortia geselecteerd. Deze selectie was voornamelijk gebaseerd op het vertrouwen in de consortia en is gemaakt volgens de Soft Selection Methodology . Tijdens een aantal samenwerkingsdagen werden ideeën verder uitgewerkt en de wensen op scherp gezet. Na de officiële indiening van de plannen bleek echter dat het concept van twee van de drie consortia, niet aan de gestelde eisen voldeed. Alleen het consortium Reimarkt kon officieel door. Dit was een grote teleurstelling voor Stadlander want er was veel respect voor de grote mate van creativiteit van alle drie de consortia. Eind 2014 zijn de oorspronkelijke leveranciers, vanwege het niet kunnen voldoen aan de oorspronkelijke vraag, gewisseld voor andere leveranciers die momenteel de producten als prototype aan het bouwen zijn. De praktijk blijkt dus lastiger te zijn dan de inzet en creativiteit aan de voorzijde tijdens de aanbieding.


Reimarkt is een consortium van 24 bedrijven die samen een nieuwe winkelformule ontwikkelden. Het betreft een 100% marktinitiatief waar de consument écht kan gaan winkelen. De winkel functioneert volgens de retailformule waarbij wordt samengewerkt op het gebied van bewustwording en financiering. De focus en concurrentie ligt op productinnovatie. Of de woning nou volledig energieneutraal moet worden of er alleen een aantal zonnepanelen nodig zijn; bij Reimarkt vindt de klant helderheid over het aanbod én wat het oplevert. Ook de financiering wordt geregeld.
Door slimme productontwikkeling te stimuleren en geautomatiseerde systemen te ontwikkelen, kan Reimarkt verduurzaming veel effectiever aanbieden dan in een traditioneel renovatieproject. Reimarkt is doelgericht door het gebied eerst te scannen op kenmerken als woningtype, leefstijl en energieverbruik. Middels een geautomatiseerde quick-scan krijgen die bewoners gratis een persoonlijk duurzaamheidsadvies. Is de wens om te verduurzamen eenmaal aangewakkerd, dan kan de klant online en offline terecht voor advies op maat en wordt hij persoonlijk begeleid bij zijn aankoopproces.
Reimarkt, in een andere consortiumssamenstelling, werd later ook in Enschede geselecteerd door twee woningcorporaties waardoor de eerste Reimarkt van Nederland in die stad werd gerealiseerd. www.reimarkt.nl