Kansrijke Aanpakken

In de rationele bouwsector wordt vooral vanuit technische en economische wetmatigheden gedacht en gewerkt. Gedragsgerelateerde aspecten worden veelal buiten beschouwing gelaten. Onterecht. Om duurzaamheidsambities van papier naar praktijk te kunnen vertalen is meer kennis over het gedrag van mensen nodig. In dit onderzoek, dat in opdracht van Meer met Minder door Actors BV in samenwerking met Nyenrode Business Universiteit is uitgevoerd, is kennis uit de gedragswetenschappen naast ervaringen van gemeentelijke energiebesparingsprogramma’s (gericht op woningeigenaren) gelegd. Dit leidde tot een aantal concrete do’s en don’ts.

  • Maak een zorgvuldig onderscheid in doelgroepen: maak programma’s op maat.
  • Neem consequent de belangen en bestaande fascinaties van de betrokken partijen als uitgangspunt.
  • Bied zoveel mogelijk zekerheid.
  • Streef naar eenvoud en een handelingsperspectief.
  • Zorg voor keuzemogelijkheden.
  • Stel duidelijke en eenvoudig te behalen deadlines. Maar bied mensen ook de kans later aan te sluiten als het voor hen pas op een later moment mogelijk is om mee te doen.
  • Let er goed op dat partijen die bij het programma betrokken zijn, door de doelgroep als betrouwbaar worden gezien.
  • Streef er naar dat de doelgroep de maatregelen en het effect ervan zo veel mogelijk kan ‘ervaren’.
  • Ga er bij de ontwikkeling van programma’s niet vanuit dat mensen economisch rationeel denken en doen.
  • Geld is hele belangrijk maar ga er niet vanuit dat dit altijd de doorslaggevende factor is. Ook andere factoren kunnen een grote rol spelen.
  • Zet het algemeen belang niet dominant centraal, vooral de bijdrage aan een verbeterd milieu niet. Het algemeen belang is voor de meeste mensen slechts in tweede instantie een motiverende factor.

rapport kansrijke_aanpakken

artikel Kennis van gedrag is missing link

Reality Game ‘Energiebesparing Bestaande Woningbouw’

flyer_Reality Game

De Reality Game ‘Energiebesparing Bestaande Woningbouw’ is ontstaan vanuit de samenwerking tussen Nyenrode Business Universiteit  en de EnergieSprong binnen het project Slim & Snel. Het brengt deelnemers begrip bij van de complexe dynamiek van het proces van energiebesparen in de woningbouw (in bewoonde staat). Het bereidt hen  voor op de praktijk en brengt persoonlijke sterktes en zwaktes voor het voetlicht. In een spelsituatie- gebaseerd op de praktijk- ervaren deelnemers levensechte dilemma’s en leren ze het proces te begrijpen van verschillende kanten. Zo wordt inzichtelijk en invoelbaar hoe afzonderlijke maar vooral ook gezamenlijke belangen een rol spelen. Dat opent de weg naar een vruchtbare samenwerking. Vind de ‘fusie van belangen’!

Wilt u meer weten over de Reality Game ‘Energiebesparing Bestaande Woningbouw’? Neem contact op via info@homemates.nl of via het secretariaat van het Nyenrode Center for Entrepeneurship & Stewardship. Tel: 0346 291280

Masterclass ‘bewoners over de streep’

Veel woningeigenaren nemen zich voor om energiebesparende maatregelen te nemen. Om geld te besparen, het comfort te verbeteren, voor het milieu of om andere redenen. Maar vaak komt het er niet van de maatregelen ook echt te treffen. Vaak komt er iets tussen wat meer urgent is (kapotte wasmachine) of leuker (de nieuwste tablet) om geld aan uit te geven. Deze masterclass draait erom bewoners te helpen hun voornemens ook echt uit te voeren. Onder andere door de koppeling te leggen met dat wat ze meer bezig houdt en te voorzien in prikkels die ze ‘over de streep’ helpen. U maakt kennis met, soms onbewust aanwezige, bewonersmotieven, prikkels die hun succes bewezen hebben en manieren om urgentie te creëren. Vanuit een mix van theoretische kennis en praktijkervaring biedt Nyenrode Business Universiteit deze masterclass aan samen met het op dit terrein gerenommeerde marketing- & communicatiebureau 5plus1.

Voor wie?
Professionals met een HBO of universitair werkniveau die actief zijn op het gebied van energiebesparing in de bestaande woningbouw (in bewoonde staat).

Door wie?
Deze workshop wordt verzorgd door Anke van Hal, samen met Daan Overeem en Niels Gӧtz van 5plus1. Anke van Hal is hoogleraar Sustainable Building bij Nyenrode Business Universiteit en hoogleraar Sustainable Housing Transformation aan de TU Delft. 5plus1 is een marketing- en communicatiebureau, gespecialiseerd in marketingpsychologie en zeer ervaren in bewonerscommunicatie bij energiezuinig renoveren.

Praktisch
De masterclass duurt een dagdeel en wordt bij voldoende inschrijvingen op aanvraag aangeboden. De kosten van deze masterclass zijn € 200,- per persoon excl. BTW. Voor meer informatie: neem contact op met Hansje Vlam via tel. 0346 – 291 280 of
info@homemates.nl.

HomeMates_flyer_bewonerscommunicatie

Masterclass Samenwerken

Samenwerken in de keten lijkt bedrieglijk simpel en is onverwacht krachtig. Om goed te kunnen samenwerken is het essentieel om niet alleen een goed beeld hebben van de belangen van de andere partijen maar ook dat je die belangen samen weet te brengen. En dat je bouwt aan wederzijds begrip, vertrouwen en waardering. Samen weten we meer en samen kunnen we meer. Echte samenwerking kan leiden tot sneller, beter, goedkoper, innovatiever duurzamer; en dat allemaal tegelijk. Deze Masterclass wordt aangeboden door Nyenrode Business Universiteit.

Voor wie?
Professionals met een HBO of universitair werkniveau die actief zijn op het gebied van energiebesparing in de bestaande woningbouw (in bewoonde staat).

Door wie?
Deze workshop wordt verzorgd door Jack van der Veen en Anke van Hal. Jack van der Veen is hoogleraar Supply Chain Management aan Nyenrode Business Universiteit. Anke van Hal is hoogleraar Sustainable Building aan Nyenrode Business Universiteit en hoogleraar Sustainable Housing Transformation aan de TU Delft.

Praktisch
De masterclass duurt een dagdeel en wordt bij voldoende inschrijvingen op aanvraag aangeboden. De kosten van deze masterclass zijn € 200,- per persoon excl. BTW. Voor meer informatie: neem contact op met Hansje Vlam via tel. 0346 – 291 280 of
info@homemates.nl .

HomeMates_flyer_ketensamenwerking

Stripboek in Eindhoven; Offenbachlaan

http://www.ketensamenwerkingwerkt.nl

Woningcorporatie ’thuis ( destijds Domein ) startte in 2013 met groot onderhoud werkzaamheden bij 112 flats aan de Offenbachlaan. In deze flats wonen veelal 1 à 2 persoonshuishoudens met een kleine portemonnee. Er is een grote verscheidenheid aan nationaliteiten. Het merendeel van de bewoners is laag opgeleid. Er is een klein groepje ‘vaste’ bewoners, over het algemeen in de leeftijd boven 55 jaar. De gemiddelde leeftijd van de overige bewoners varieert tussen de 25 en 45 jaar. In 2012 was de mutatiegraad 17%. De groot onderhoud-werkzaamheden bestonden uit een binnenpakket (keuken, badkamer en toilet). De flats hadden een gasaansluiting en de bewoners konden kiezen voor een centrale verwarming. Daarnaast konden ze ook kiezen voor energiebesparende maatregelen. Het totale pakket leidde tot label B-kwaliteit. Aan de groot onderhoud werkzaamheden waren geen kosten voor de bewoners verbonden. Aan de cv en de energiebesparende maatregelen wel.

’thuis wilde de bewoners inspireren en binden en koos er daarom bewust voor om de bewoners tijdig, maar niet te vroeg te betrekken bij de plannen. (Als je te lang praat zonder resultaat, zorgt dat ervoor dat mensen afhaken. Begin je in een laat stadium is de kans groot dat je mensen overrompelt en zich dus niet betrokken voelen.) Vanuit het besef dat er veel laag opgeleide bewoners uit veel culturen (20!) wonen in de flats ontstond het idee om iets visueel te maken en te zorgen dat er meer contactmomenten zijn om vertrouwen op te bouwen en de informatie druppelsgewijs aan te bieden. De bewoners werden om te beginnen bewust nieuwsgierig gemaakt met een deurhanger waarop stond dat er iets zou gaan gebeuren. Vervolgens werden door de mensen van de werkvloer strips (3 afleveringen in 3 contactrondes) uitgereikt aan bewoners. Omdat bewoners zelf veel briefjes ophangen en op deze manier met elkaar communiceren werden bovendien in alle portieken borden opgehangen. In strip deel 2 zaten stickers voor de bewoners die op de borden geplakt konden worden. Hiernaast was er nog sprake van ‘klankborden’ met bewoners, een bewonersavond, een demonstratiewoning, een spreekuur tijdens onderhouds-werkzaamheden en een opruimactie voor bewoners. Uiteindelijk stemde 95% van de bewoners in met de energiebesparende ingrepen tot label B. De klanttevredenheid na afloop was 8.45 (op een schaal van 1 tot 10). .Inmiddels is de mutatiegraad 12% wat aangeeft dat bewoners zich meer thuis gaan voelen in hun woning.

 Klik op deze link voor het filmpje bij het stripverhaal van de Offenbachlaan.

Verhalen over de derde succesfactor

HomeMates is nu een paar weken in de lucht en langzaamaan begint zich een flinke stapel met mooie verhalen te vormen. Verhalen over wat wij ‘de derde succesfactor van energiezuinig renoveren’ noemen. Geen verhalen dus over goed functionerende technieken of slimme financieringsconstructies ( de twee andere succesfactoren) maar over allerlei andere, meer ‘zachte’ factoren die bijdragen aan het succes van een project. Dat die zachte factoren nodig zijn heeft de geschiedenis ons wel geleerd. We zijn immers al jaren bezig met deze opgave. Al sinds de jaren tachtig eigenlijk. En wie een blik in die geschiedenis werpt ziet meteen dat én voldoende budget én goede  technieken alleen niet voldoende zijn. We hebben namelijk best welvarende periodes achter ons. Met veel subsidie en met, ook toen al, heel veel slimme technieken. Er is dus meer nodig. En dat meer heeft er vooral ook mee te maken dat de bestaande woonomgeving doordrenkt is van emoties. Wat voor een bouwprofessional een woning of een huis is, is voor de bewoner een thuis en dat maakt dag en nacht verschil

De afgelopen jaren deden we veel onderzoek om na te gaan  wat die derde succesfactor nu precies inhoudt en hoe je concreet handen en voeten aan die emotie gerelateerde aspecten kunt geven. Door onze oogharen naar al dat onderzoek kijkend valt dan vooral op dat veel factoren van grote invloed zijn die door professionals juist vaak als kleine, relatief onbelangrijke, details worden beschouwd. Niet gek, want het kennisgebied dat hier over gaat, de gedragswetenschappen, blijft in de opleiding van bouwprofessionals vooralsnog sterk onderbelicht.  Vandaar ook dat veel onderzoek van ons zich de laatste jaren juist richtte op de integratie van die kennis in de praktijk van het energiezuinig renoveren. En daarom ook onze oproep voor mooie verhalen. Verhalen die dat wat wij in ons onderzoek vonden, bevestigen of aanvullen. Verhalen over de impact van vertrouwen bijvoorbeeld en over respect voor de angst van bewoners voor gedoe en troep. (Zo’n mooi verhaal!  Er schijnt een installateur te zijn die veel meer werk krijgt nu hij bij mensen aanbelt met een stofzuiger in zijn hand in plaats van zijn gereedschapskist. Zo eenvoudig kan het zijn!) Ook het accepteren van het feit dat de meeste bewoners andere zaken meestal veel belangrijker vinden dan energiebesparing speelt een rol. Een veilige woonomgeving bijvoorbeeld of, zoals een mooi Engels voorbeeld laat zien, een opgeruimde zolder. De creativiteit om daar een link mee te leggen levert ook mooie verhalen op.

En dat soort verhalen verzamelen we dus. Verhalen over samen willen (de professionals willen meestal wel, maar hoe krijg je de bewoners enthousiast?), samen brengen (het koppelen van energiebesparing aan die aspecten waar bewoners hogere prioriteit aan geven) en samen werken (het met elkaar voor elkaar krijgen dat die koppeling in de praktijk ook echt wordt gelegd). We hebben al veel verhalen maar we weten ook dat er nog veel meer zijn die we niet kennen. Vertel ze ons! En het liefste voor 30 november aanstaande want na die dag gaan we de vijf mooiste selecteren. Voor een  serie in Cobouw en  als basis voor een inspirerende en praktische masterclass in februari volgend jaar. Geef ons je verhaal!